Jedzenie, choć wydaje się czynnością zupełnie naturalną, wykonywaną automatycznie, bez zastanowienia, czynnością, do której przygotowuje się Dziecko jeszcze w czasie ciąży, to w rzeczywistości, w okresie niemowlęcym i wczesnego dzieciństwa, wymagało od każdego z nas intensywnego sensomotorycznego przygotowania. W dodatku, podczas tego przygotowania wiele aspektów musi się na siebie nałożyć albo wręcz musi się ze sobą skomponować, by jedzenie było bezpieczne, przyjemne i skuteczne.
Jakie elementy są niezbędne w nauce przyjmowania pokarmów?
Aspekt motoryczny – a więc czysto fizyczny, taki jak praca mięśni, stawów, precyzja ruchów zarówno w obrębie całego ciała jak i narządów artykulacyjnych;
Aspekt sensoryczny – a więc otwartość na różne faktury, smaki, zapachy oraz umiejętność porównywania wrażeń;
Aspekt poznawczy – jak chociażby możliwość skupienia się na posiłku i wykonywanych czynnościach;
Aspekt społeczny – jakim jest obserwacja otoczenia, zaciekawienie tym co robią/ jedzą inni, umiejętność naśladowania tego w jaki sposób i w jakich okolicznościach przyjmuje się pokarmy.
Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci z 2021 roku jest takie, by rozpocząć rozszerzanie diety Dziecka około 6 miesiąca życia, z uwzględnieniem indywidualnej gotowości Dziecka. Ważne jest, by Dziecko było świadome procesu jedzenia, miało dojrzały układ pokarmowy oraz by miało umiejętności motoryczne do tego, by sprawnie i bezpiecznie zjeść. Nauka jedzenia powinna harmonizować się z innymi obszarami rozwoju Dziecka.
Dla zobrazowania wielowymiarowości nauki jedzenia porównam jedzenie do muzyki, w której niezwykle ważna jest harmonia. Odejście od harmonii w muzyce oczywiście jest możliwe i może dostarczać nam niezapomnianych wrażeń. Jednak w muzyce, z którą obcujemy na co dzień, harmonia jest niezwykle ważna i sprawia, że muzyka jest dla nas przyjemna, trafia w nasze upodobania.
Podobnie wygląda sytuacja w zakresie jedzenia. W życiu dorosłym potrafimy jeść w biegu lub wykonując jednocześnie inne aktywności, możemy ominąć posiłek lub zjeść dodatkowy, bez trwałego uszczerbku na zdrowiu i rozstroju funkcjonowania. Jednak na początku drogi żywieniowej bardzo ważna jest harmonia wszystkich wymienionych wyżej elementów. Brak któregokolwiek z nich będzie powodował „zgrzyt”, utrudniał cały proces nauki jedzenia, a w niektórych przypadkach nawet go uniemożliwiał.
Przymierzając się więc do rozszerzania diety u naszego Dziecka zwróćmy uwagę na pełną gotowość Dziecka do tego procesu pod kątem motorycznym, sensorycznym, poznawczym i społecznym.
W przypadku zaobserwowania niepełnej gotowości w którymkolwiek zakresie – starajmy się tak zorganizować aktywności, by Dziecko miało okazję nabyć potrzebne umiejętności poprzez zabawy, a dopiero w dalszej kolejności mogło te umiejętności wykorzystać w sytuacji jedzenia. Jakie to mogą być aktywności? Dla przykładu pokażę Wam jedną z zabaw, która świetnie przygotowuje Dzieci do jedzenia, choć pozornie z jedzeniem zupełnie nie jest związana. Zabawa ta jest dostępna po zapisaniu się do mojego newslettera – kliknij tutaj, zapisz się i zobacz jaką zabawę proponuję.
Zapewniając harmonijny rozwój wszystkich obszarów potrzebnych do jedzenia dbamy o to, by jedzenie było dla Dziecka przyjemne, bezpieczne i skuteczne.
W razie jakichkolwiek pytań i wątpliwości zapraszam do kontaktu.
Joanna Sitarz
Neurologopeda, Terapeuta SI
Terapeuta trudności w przyjmowaniu pokarmów
